De priester en de astronoom

Een Belgische katholieke priester en een Britse atheïstische astronoom rijden door de Alpen… Het zou het begin van een mop kunnen zijn, maar het gaat hier om twee markante figuren die aan het begin staan van de bigbangtheorie en die inderdaad in 1957 samen een reis maakten door Italië en de Alpen. Georges Lemaître was de bedenker van die theorie; Fred Hoyle was een van haar felste tegenstanders.

Samen met diverse collega’s heb ik de afgelopen jaren nagedacht over sciëntisme: de verabsolutering van natuurwetenschap als de enige of beste bron van kennis over welk onderwerp dan ook. In dat kader was ik onlangs in Helsinki; daar maken ze zich namelijk ook druk om sciëntisme (wie Fins kan lezen, mag het controleren). Een van de dingen waar we het over hadden, was dat het woordje ‘beste’ in ‘beste bron van kennis’ verraderlijk is. Typisch een filosofenpunt, maar wat bedoelen mensen nu precies als ze zeggen dat natuurwetenschap de beste bron van kennis is?

De American Association for the Advancement of Science (AAAS), de belangrijkste wetenschappelijke vereniging in de VS, produceert een serie video’s over de relatie tussen geloof en wetenschap voor het onderwijs.

Het verloren paradijs

Het was een jongen van tien jaar die ik de kaart van het heilige land liet zien. Aandachtig keek hij naar de plattegrond om vervolgens vol verwondering te roepen: ‘Ik zie het paradijs!’ Als leerkracht ben je verrukt over zulke kinderlijke eenvoud en tegelijk vraag je je af: hoe moeten we deze onschuldige jongen later gaan uitleggen dat het allemaal wat ingewikkelder is? Dat we tegenwoordig veel weten van wat in een groot deel van de geschiedenis verborgen bleef.

‘Heeft theologie ooit iets opgeleverd voor de wetenschap?’ Als ik zo’n vraag lees of hoor, is mijn primaire reactie dat het een verkeerde vraag is. Net zoiets als: ‘Heeft politiek ooit iets betekend voor cultuur?’. Te groot, te vaag, en daardoor niet interessant. Maar toch, als we iets preciezer kijken, valt het op dat de moderne westerse wetenschap is ontstaan in een door het christendom gestempelde wereld.

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst