Geen mens is alleen maar rationeel

Geen mens is alleen maar rationeel
05 okt
2018

Atheïsten zijn niet of nauwelijks rationeler dan gelovigen, stelt religieonderzoeker Lois Lee van de universiteit van Kent.

In een artikel in het webmagazine The Conversation geeft zij een overzicht van onderzoeken naar rationaliteit onder atheïsten. Daaruit blijkt dat veel mechanismen die een rol spelen bij religie ook belangrijk zijn bij atheïsten. ‘Groepsdenken’ komt ook bij hen voor, net als het tamelijk kritiekloos volgen van een charismatische leider.

Transhumanisme

Verder wordt door ouders ongeloof net zo doorgegeven aan kinderen als geloof. Kinderen besluiten doorgaans niet op rationele gronden of ze het wereldbeeld van hun ouders overnemen, ze kijken vooral of hun ouders naar dat wereldbeeld handelen. Ouders zonder religieuze overtuiging die stellen dat zij hun kinderen een eigen keuze laten maken, geven hun wereldbeeld (bijvoorbeeld dat religieus geloof een keuze is) zo toch door.

De verhouding met wetenschap is ook complex. Er zijn religieuze stromingen (bijvoorbeeld binnen het protestantisme) waarin de ratio een belangrijke rol speelt. Aan de andere kant is er de ‘transhumanistische’ beweging, die verwacht dat de wetenschap de mensheid naar een nieuw, hoger niveau zal brengen. Die beweging toont allerlei trekjes die religieus zijn.

Gevoel

Daarnaast, stelt Lee, is voor sommigen wetenschap een vorm van zingeving, die betekenis verleent aan het leven en troost biedt. Ook dat is een religieuze houding. Verder blijkt dat in tijden van stress of angst religieuze mensen terugvallen op hun geloof, terwijl wetenschappelijk ingestelde niet-gelovigen op een vergelijkbare manier terugvallen op hun wetenschappelijke overtuigingen.

De conclusie is volgens Lee dat de mens simpelweg niet rationeel is: we moeten vaak snel beslissingen nemen en doen dat grotendeels ‘op gevoel’. Alles goed doordenken duurt in gevaarlijke situaties te lang. Dat de mensheid via de wetenschap een rationele manier van denken heeft ontwikkeld is absoluut belangrijk, benadrukt Lee. Maar een groot deel van ons leven is simpelweg niet rationeel. Ook niet het leven van atheïsten.

Bron: Why atheists are not as rational as some like to think, The Conversation.

Illustratie: Vladimir Pustovit/FlicrCC BY-SA

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Ronald V. zei Naar deze reactie >>>
    Zucht, diepe zucht. 

    Beweren dat er contradictoire feiten zouden kunnen bestaan, is onzin in het kwadraat. Iets bestaat of bestaat niet... 12-11-2018 21:15
  • Piet S. zei Naar deze reactie >>>
    Lieven,

    [dan horen daar toch ook de schrijvers van de bijbel bij, dat waren toch ook maar mensen hé?]

    Inderdaad, maar dat probleem wordt opgelost door het dogma dat de Bijbelschrijvers door God zijn geïnspireerd en omdat God niet... 12-11-2018 20:55
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Simon, Jan,

    Ik meen mij wat meer bescheiden op te stellen dan Ronald V. want ik laat een absurde wereld buiten beschouwing omdat ik daar... 12-11-2018 20:45
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Jan,

    Gelukkig bind je wat in want of iemand zijn eigen perceptie gelijk heeft gaat verder niemand wat aan. Dat is wat anders dan de... 12-11-2018 20:28
  • Chris,

    er zit een veralgemenend zinnetje in dat heel het pleidooi ongeloofwaardig maakt: "want alle mensen zijn uit zichzelven leugenaars... 12-11-2018 19:53
  • Bert Morriën zei Naar deze reactie >>>
    Piet S.,

    Vrees niet, het is slechts een oprisping van iemand die het ook niet wist maar het niet kon laten om daar toch iets met... 12-11-2018 19:45