Wetenschappelijke waarheid niet altijd mooi en simpel

Wetenschappelijke waarheid niet altijd mooi en simpel
24 juli
2019

Natuurkundige Richard Feynman zou gezegd hebben dat waarheid is te herkennen aan ‘schoonheid en eenvoud’. Maar in de wetenschap is dat vaak niet het geval, zegt filosoof Massimo Pigliucci in Aeon magazine.

Feynman deelde zijn voorkeur met Paul Dirac, die meende dat natuurkundige theorieën eenvoudig en mooi moesten zijn. Maar hoe goed beiden ook waren in natuurkunde, ze hadden minder begrepen van wetenschapsfilosofie, stelt Pigliucci. Dat gold ook voor veel van hun collega’s, voegt die er aan toe.

Scheermes

Het idee dat waarheid is te herkennen aan eenvoud en schoonheid is namelijk erg slecht te onderbouwen en een hang naar deze kwaliteiten heeft de voortgang van de natuurkunde soms zelfs vertraagd. Pigliucci voegt er aan toe dan de eenvoud van Ockhams scheermes (wanneer twee theorieën eenzelfde verklarende kracht hebben voor een fenomeen, moet je kiezen voor de meest eenvoudige) wel degelijk een handig hulpmiddel is. Maar dat scheermes is geen metafysisch principe en gaat niet over de fundamentele aard van de dingen.

Cirkelbanen

Pigliucci stelt dat de geschiedenis van de wetenschap laat zien dat complexere theorieën regelmatig de meer eenvoudige en ‘mooie’ vervangen. Een steady state heelal is eenvoudiger dan een voortdurend uitdijend heelal, maar dat laatste lijkt toch echt te kloppen. En Kepler realiseerde zich dat de volmaakte cirkelbanen die Copernicus toeschreef aan de planeten niet juist waren en verving ze door de minder mooie ellipsen.

Evolutie

Schoonheid is uiteindelijk een menselijke eigenschap die is ontstaan door evolutie. Het is geen eigenschap van de kosmos als geheel. Er is dan ook geen reden, vindt Pigliucci, om te denken dat ons gevoel voor schoonheid bedoeld is om het universum beter te kunnen begrijpen.

Overigens is het idee dat schoonheid en waarheid samenvallen afkomstig van de filosoof Plato. Maar, aldus Pigliucci, sinds de tijd van de oude Grieken hebben zowel de filosofie als de wetenschap zich verder ontwikkeld. De werkelijkheid is soms niet eenvoudig of mooi.

Bron: Aeon, Richard Feynman was wrong about beauty and truth in science

Illustratie: NASA/JPL

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Benedict,

    Je hebt volgens mij volkomen gelijk met wat je zegt 25-01-2020  16:44.
    Belangrijker dan wat mensen geloven is wat zij doen en... 25-01-2020 23:42
  • Gikbert,

    Wat jij in jouw laatste alinea hekelt, nl aan andersdenkenden komen zeggen hoe fout die wel zijn kan ook van sommige gelovigen... 25-01-2020 21:37
  • Benedict Broere zei Naar deze reactie >>>
    Jac -  Heel die discussie over God wel/niet bestaan vertroebelt de volgens mij veel belangrijkere vraag naar wat het is waar we deel van... 25-01-2020 16:44
  • Gilbert Knuyt zei Naar deze reactie >>>
    Beste Ronald V., 
    -  Het christendom is wel degelijk rationeel, maar staat ook open voor waarheden die we met ons verstand niet helemaal... 25-01-2020 15:29
  • Gilbert Knuyt zei Naar deze reactie >>>
    ++  Het leven heeft pas zijn volledige zin als je religieus gelooft ++

    Lieven (24-01-2020 17:02) vraagt zich af waarom een leven zonder... 25-01-2020 15:11
  • Even een heerlijk, luchtig, ' intermezzo ' met een glimlach.....

    boeddhistischdagblad.nl/auteurs/140501-tegenstrijdig/ 25-01-2020 13:57