Wetenschappelijke waarheid niet altijd mooi en simpel

Wetenschappelijke waarheid niet altijd mooi en simpel
24 juli
2019

Natuurkundige Richard Feynman zou gezegd hebben dat waarheid is te herkennen aan ‘schoonheid en eenvoud’. Maar in de wetenschap is dat vaak niet het geval, zegt filosoof Massimo Pigliucci in Aeon magazine.

Feynman deelde zijn voorkeur met Paul Dirac, die meende dat natuurkundige theorieën eenvoudig en mooi moesten zijn. Maar hoe goed beiden ook waren in natuurkunde, ze hadden minder begrepen van wetenschapsfilosofie, stelt Pigliucci. Dat gold ook voor veel van hun collega’s, voegt die er aan toe.

Scheermes

Het idee dat waarheid is te herkennen aan eenvoud en schoonheid is namelijk erg slecht te onderbouwen en een hang naar deze kwaliteiten heeft de voortgang van de natuurkunde soms zelfs vertraagd. Pigliucci voegt er aan toe dan de eenvoud van Ockhams scheermes (wanneer twee theorieën eenzelfde verklarende kracht hebben voor een fenomeen, moet je kiezen voor de meest eenvoudige) wel degelijk een handig hulpmiddel is. Maar dat scheermes is geen metafysisch principe en gaat niet over de fundamentele aard van de dingen.

Cirkelbanen

Pigliucci stelt dat de geschiedenis van de wetenschap laat zien dat complexere theorieën regelmatig de meer eenvoudige en ‘mooie’ vervangen. Een steady state heelal is eenvoudiger dan een voortdurend uitdijend heelal, maar dat laatste lijkt toch echt te kloppen. En Kepler realiseerde zich dat de volmaakte cirkelbanen die Copernicus toeschreef aan de planeten niet juist waren en verving ze door de minder mooie ellipsen.

Evolutie

Schoonheid is uiteindelijk een menselijke eigenschap die is ontstaan door evolutie. Het is geen eigenschap van de kosmos als geheel. Er is dan ook geen reden, vindt Pigliucci, om te denken dat ons gevoel voor schoonheid bedoeld is om het universum beter te kunnen begrijpen.

Overigens is het idee dat schoonheid en waarheid samenvallen afkomstig van de filosoof Plato. Maar, aldus Pigliucci, sinds de tijd van de oude Grieken hebben zowel de filosofie als de wetenschap zich verder ontwikkeld. De werkelijkheid is soms niet eenvoudig of mooi.

Bron: Aeon, Richard Feynman was wrong about beauty and truth in science

Illustratie: NASA/JPL

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Jezus heeft bestaan en bestaat nog steeds. Mensen die dit ontkennen bidden niet om leiding van de Heilige geest. Genoeg mensen die... 15-10-2019 14:37
  • @Lieven, prent het volgende eens goed in je oren:

    "De natuurwetenschap beschrijft en verklaart de natuur niet alleen eenvoudig, zoals zij... 15-10-2019 14:31
  • @Benedict: [God is ook niet een uitdrukking van besef van onwetendheid.]

    Je bent toch niet onbekend met de term de god van de gaten en weet volgens mij ook wel waar deze uitdrukking voor staat.
     ... 15-10-2019 14:27
  • Het is niet irrationeel om te geloven. Er bestaat een zin die bewijst dat geloof juist is. Dit is die zin: Als de doden enkel zichzelf... 15-10-2019 14:12
  • Natuurlijk is god dood in een wereld vol van ik en materie. De mens is geleidelijk tot het besluit of de twijfel of het vermoeden gekomen... 15-10-2019 10:36
  • ChrisH,
    En wij mogen echt blij zijn dat de macht om zo met ongelovigen om te gaan aan de kerk ontnomen is. Dat meen ik serieus.
    Want ik... 15-10-2019 10:17