Waarom worden mensen agressief van godsbewijzen?

Waarom worden mensen agressief van godsbewijzen?
14 nov
2012
Het zal iedereen die weleens heeft gediscussieerd over het bestaan van God bekend voorkomen, de heftigheid waarmee zo’n debat soms gevoerd wordt. De vraag naar het bestaan van God roept sterke emoties op. In een cultuur waarin God is doodverklaard, geldt alleen het spreken over God al als een gotspe. Nog erger is het als iemand met een argument of een bewijs voor het bestaan van God komt. Het presenteren van een Godsbewijs leidt tot onverholen vijandigheid en agressie. 

 

Zo werd de onlangs aan de Vrije Universiteit gepromoveerde filosoof Emanuel Rutten bij de publicatie van een argument voor het bestaan van God geconfronteerd met reacties die je eerder van doorgewinterde reaguurders dan van levensbeschouwelijk geïnteresseerden verwacht. Zelf heb ik bij gelegenheid van het uitleggen van de traditionele godsbewijzen ook met heftige reacties te maken gehad.  Het is een interessante vraag waar die agressie vandaan komt.

Twijfel

Deels komen zulke reacties wellicht voort uit onwennigheid. Men is verbaasd dat het bestaan van God onderwerp kan zijn van een rationeel vertoog. Verder is de agressie tegen godsbewijzen vaak een uiting van twijfel, een reactie die te vergelijken is met de spreekwoordelijke psychiatrische patiënt die keer op keer ongevraagd stelt dat zijn problematiek níets met zijn moeder te maken heeft. Juist omdat men twijfelt wordt men in de zekerheid van de ander met zijn eigen twijfel geconfronteerd; en twijfel is niet prettig.

Vrijheid

Een andere reden is wellicht dat een discussie over het bestaan van God, alle secularisering ten spijt, nog altijd ervaren wordt als een discussie over de zin van het leven. Als ik zeg dat God bestaat, zeker als ik daar een “orthodoxe” invulling aan geef,  wek ik licht de indruk te weten hoe het zit en hoe het hoort. Die indruk roept weerstand op. Hoe het zit staat in het wetenschapskatern van de krant en hoe het hoort maakt ieder voor zich uit, zolang hij daarmee anderen maar niet schaadt. Een zweem van een appèl aan levensbeschouwelijke normen veroorzaakt dan al snel een storm van kritiek. De wet voorschrijven, dat doe je gewoon niet. Zoiets is een aantasting van iemands vrijheid,  in de ogen van de meesten van ons het enig onaantastbare na “de dood van God”.

Rationaliteit

Het wezenlijke probleem zit volgens mij echter ergens anders. Het geven van een argument voor iets is het aanspraak maken op rationaliteit. Een bewijs geven is zeggen: mijn standpunt heeft de kracht en het gezag van de rede. Zo’n aanspraak verstoort het droombeeld dat al het levensbeschouwelijke een kwestie van gelijkwaardige meningen of gevoelens zou zijn. Het godsbewijs doet de narcistische bubbel van de allereigenste mening of gevoel over wat de zin van het leven is uit elkaar spatten en trekt het doezelige mijmeren over zinvragen binnen in het koele klaslokaal van rede en wetenschap.

De hedendaagse mens - gewend om over van alles en nog wat naar zijn mening gevraagd te worden, en overal peilingen over opgedist te krijgen - weet niet hoe hij het heeft als de aankoop van zijn leven, namelijk de zin ervan, aan regels onderworpen blijkt.

Dus reageert hij als een huilend en schoppend kind dat weg moet uit de speeltuin.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Uitgebreid zoeken

Categorie
Tag
Auteur
Tekst

Laatste reacties

  • Natuurlijk is god dood in een wereld vol van ik en materie. De mens is geleidelijk tot het besluit of de twijfel of het vermoeden gekomen... 15-10-2019 10:36
  • ChrisH,
    En wij mogen echt blij zijn dat de macht om zo met ongelovigen om te gaan aan de kerk ontnomen is. Dat meen ik serieus.
    Want ik... 15-10-2019 10:17
  • ...en achter dat alles wil jij een 'Grote Knoeier' zien?
    Een soort leerling tovenaar, een amateuristische dolle Professor die wat... 15-10-2019 10:16
  • en sterren die weer imploderen en alles vernietigen en zwarte gaten die alles opslorpen en die nadien misschien weer als ze verzadigd zijn... 15-10-2019 10:02
  • Benedict Broere zei Naar deze reactie >>>
    Als je vraagt naar hoe men zich God voorstelt, dan veronderstel je dat je je God kan voorstellen. Maar volgens mij kom je nergens in de... 15-10-2019 10:01
  • Benedict Broere zei Naar deze reactie >>>
    Ja, en tussen de bedrijven door is er de ontwikkeling van quarks naar atomen, naar moleculen, sterren, sterrenstelsels, planeten, meer... 15-10-2019 09:32